Tháng Năm, 1999, chỉ cần sáu âm tiết ấy thôi đủ để đánh động những trái tim đam mê bóng đá. Khi Solskjaer đưa bóng vào lưới Kahn để Man United hoàn tất cú ăn ba vĩ đại trong lịch sử, hẳn đã có rất nhiều tín đồ túc cầu vốn dĩ trước đó trung dung, hoặc chưa yêu Man United, nguyện hiến mình cho qủy đỏ. Sẽ không ai có thể thống kê được tỉ lệ % số ủng hộ viên mới mẻ của Man United sau địa chấn tại Camp Nou là bao nhiêu, nhưng có lẽ con số chắc chắn là đáng kể.
Thực sự, những người bắt đầu yêu Man United từ khoảnh khắc ấy không phải vì họ yêu thích một lối chơi, một thái độ thi đấu, một tinh thần cống hiến phóng khoáng rất Ăng lê mà họ yêu nó vì điều thần kỳ mà CLB ấy tạo ra. Thuở thập niên 90s, người ta vẫn còn giữ thói quen nói về các đội bóng Đức là “một khi người Đức đã dẫn trước thì cực khó để ghi bàn gỡ hòa trước họ, đặc biệt là ở những phút cuối trận”. Nhưng cú lội ngược dòng không thể tin nổi ấy (dù có người có thể đổ lỗi do sai lầm chiến thuật của Bayern, có người có thể nói là do Man United may mắn…) đã đánh đổ mọi thuộc tính mặc định mang tính lý thuyết về bóng đá của người Đức. Đặc biệt, nó lại xảy ra ở giai đoạn bóng đá Anh không hề mạnh mẽ ở các cúp châu Âu, giai đoạn mà người Đức, người Ý mới là những kẻ thống trị Champions League thực sự.
Và những ai yêu Man United từ trước thời điểm 1999 ấy đều có thể cùng chung nhận xét: Ở Man United, điều thần kỳ là những thứ vẫn thường xảy ra. Dường như đặc sản của Man United chính là những điều thần kỳ đến từ những cú lội ngược dòng kịch tính chết đi sống lại ấy. Ví như cú lội ngược dòng ngay tại Old Trafford năm 1993 trước Sheff Wednesday chẳng hạn. Steve Bruce với hai cú đánh đầu ở phút bù giờ đã khiến một Man United đang bị dẫn 0-1 thắng ngược lại 2-1. Hoặc cú lội ngược dòng năm 2001 trước Tottenham cũng là điển hình. Sau khi thua tan nát 0-3 ở hiệp 1, Man United thắng ngược lại 5-3. Trở về từ cõi chết và vinh quang đã là thói quen của Man United, một thói quen của kẻ quật cường, thói quen khiến người hâm mộ họ dù bị dìm xuống tận đáy của thất vọng nhưng cũng không hề tuyệt vọng. Đơn giản, họ tin, họ biết, trước mắt họ có thể sẽ xảy ra điều thần kỳ bất kỳ lúc nào.
Tất nhiên, không phải chỉ mình Man United là kẻ lội ngược dòng vĩ đại và chúng ta cũng từng chứng kiến Liverpool lội ngược dòng ra sao trước AC Milan hay Barca đã từ cõi chết sống dậy như thế nào trước PSG. Nhưng để thành một thói quen được đợi chờ như Man United thì gần như không có đội bóng nào cả. Và hơn nữa, điều thần kỳ ở Man United không chỉ là những cú lội ngược dòng kịch tính như thế. Nó còn là những câu chuyện cổ tích kiểu như Paul Scholes ở thời điểm 2012-2013. Quay trở lại sau khi đã tuyên bố treo giày vào tháng 1/2102, nửa cuối của mùa giải là khoảng thời gian Scholes đóng góp rất nhiều cho Man United trong cuộc đua với Man City và mùa sau (2012/13), anh cũng góp công không nhỏ để Man United lên ngôi vô địch (cũng là chức vô địch Premier League gần nhất của họ). Và nhắc đến Scholes, chúng ta không thể không kể đến bộ tứ huyền thoại và lý tưởng mà Alex Ferguson đã có, bộ tứ là hạt nhân tạo nên những điều thần kỳ. Họ là Beck, một chân tạt chuẩn đến từng millimet; là Keane, một chiến binh tranh chấp dũng mãnh số 1; là Giggs, một tay rê dắt bóng điệu nghệ và là Scholes, một chân chuyền sáng tạo mà chính Zidane còn phải nhận xét rằng “mong ước lớn nhất trong đời chơi bóng là được chơi bên cạnh Paul Scholes”.
Nhắc lại về cái gọi là thuộc tính “kịch tính và thần kỳ” của Man United hào hùng những ngày đó để chúng ta nói về câu chuyện của ngày hôm nay, câu chuyện giữa Mourinho và Man United, nhất là khi Mourinho đang làm việc tại Old Trafford ở mùa bóng thứ 3, mùa bóng định mệnh của nghiệp huấn luyện mà ông đeo đuổi, mùa bóng luôn luôn kết thúc bằng chia tay, thậm chí là chia tay bẽ bàng.
Hẳn rất nhiều ủng hộ viên Man United sẽ rất nuối tiếc khi nghe thông tin sau đây. Đó là tháng Ba năm 2014, khi chuẩn bị kết thúc mùa giải, và những người điều hành tại Man United đã quá ngán ngẩm với kỳ vọng mang tên David Moyes. Họ lập tức bay sang Đức, để gặp Jurgen Klopp. Người lựa chọn Klopp chính là Woodward, vị giám đốc đang có khả năng chia đôi lực lượng hâm mộ Man United vì “thích hoặc ghét”. Woodward nhận xét Klopp là người hoàn toàn có thể đáp ứng kỳ vọng tại Man United, khơi dậy tinh thần sinh động của đội bóng. Nhưng Woodward lại đưa ra một lời đề nghị quá kỳ dị, ít ra là không phù hợp với kiểu của bóng đá. “Nhà hát của những giấc mơ giống như một phiên bản người lớn của Disneyland vậy. Đó là nơi của kịch tính, và điều thần kỳ xảy ra”, Woodward giới thiệu Man United như vậy với Klopp và vị HLV trẻ người Đức cảm thấy không bị thuyết phục lắm. Với một người Đức, bóng đá không phải là câu chuyện phù phiếm, nhuốm màu cổ tích hay thần thoại như những bộ phim của Disney và những cầu thủ, HLV không phải những nhân vật giải trí như Mickey Mouse hay Tom & Jerry. Klopp kể lại với bạn bè mình rằng “lời đề nghị ấy thực sự unsexy”. Và sau đó, trên truyền thông, ông nói “Man United là một CLB vĩ đại, các CĐV của họ quá tuyệt vời. Nhưng rất tiếc, tôi còn cam kết với Dortmund và tôi ở lại đây đến hết hợp đồng”. Câu trả lời ấy chấm dứt giấc mơ hoạt hình của Woodward. Không có Klopp, Woodward không có một Peter Pan sinh động mà thay vào đó là một Louis Van Gaal, nửa vụng về như Donald và nửa khờ khạo như Pluto dù thực sự, ông là một HLV tài năng có thừa.
Sẽ rất nhiều người tưởng tượng rằng “nếu ngày ấy Klopp đến Old Trafford thì mọi việc bây giờ sẽ ra sao?” nhưng thực tế thì họ vẫn phải nghĩ về Mourinho. Mourinho đang ở đó. Mourinho bắt đầu mùa giải một cách vô cùng lạ kỳ là không dám tuyên bố chắc nịch về một mục tiêu phấn đấu nào đó mà thay vào đó là than thở về mua sắm. Và Mourinho đang trong hoài nghi về mối bất hoà với Paul Pogba cũng như khả năng bị sa thải để thay bằng Zidane, một người mà ta chưa biết sẽ là nhân vật Disney nào ở Old Trafford.
Ban đầu, chọn lựa Mourinho là một lựa chọn về lý thuyết thì rất phù hợp vớ Man United về tính thương hiệu. Man United là một CLB vĩ đại, và họ cần một HLV cũng phải có thương hiệu tương xứng. Nhưng nếu nói về thương hiệu, điều trớ trêu là ở mùa bóng đầu tiên Mourinho làm việc ở Old Trafford, Chelsea vẫn còn 1 năm hợp đồng sở hữu bản quyền giọng nói của Mourinho để sử dụng tại các cửa hàng của mình. Vì thế, cái gọi là phù hợp về lý thuyết kia cũng vô nghĩa trước thực tế. Sẽ ra sao nếu một CĐV Chelsea bước vào cửa hàng thân thuộc và nghe lời chào là giọng của một HLV Man United? May mà điều đó không xảy ra vì đã có những thương thảo đền bù hợp đồng kịp thời để Chelsea không còn sử dụng giọng nói của Mourinho nữa. Nhược bằng không, đó không khác gì một sỉ nhục.
Và thực tế, chọn một HLV thì phải căn cứ vào độ phù hợp về triết lý, chuyên môn và cá tính chứ không phải chuyện phù hợp về thương hiệu, dù bóng đá hôm nay đã là một guồng máy công nghiệp giải trí phức tạp và khổng lồ. Nếu chỉ lựa chọn vì thương hiệu, đã không có Ferguson ở Old Trafford và David Moyes đã không được ưu ái. Rõ ràng, thương hiệu chỉ là giá trị tăng thêm mà thôi. Còn lại, vẫn phải là triết lý, và cá tính.
Triểt lý của Mourinho, chúng ta khỏi bàn thêm nhiều, nó không hề phù hợp với triết lý bóng đá đã được tạo dựng ở Old Trafford. Mọi nỗ lực cố gắng thay đổi mình cho phù hợp đòi hỏi công việc của Mourinho đều không làm Man United sexy hơn mà ngược lại, kết quả lại càng bê bết hơn. Chính sự gượng ép ấy cũng làm Mourinho mất giá trong mắt người hâm mộ rất nhiều. Việc ông rời xa sở trường để theo đuổi sở đoản đã biến ông từ người đặc biệt (ở Chelsea lần đầu) sang người bình thường (ở Chelsea lần 2) và giờ là người tầm thường (ở Man United mùa giải chắc chắn là cuối cùng).
Về cá tính, Mourinho đúng là con người có thể tạo nên kịch tính nhưng buồn thay, nó là thứ kịch tính đường biên, kịch tính truyền thông hay kịch tính hậu trường chứ không phải là một HLV biết tạo ra một đội bóng chơi cống hiến đầy kịch tính kiểu Ferguson. Ferguson có thể đá bay giày rách mắt Beckham, có thể là máy sấy tóc trong phòng thay đồ, là kẻ mỉa mai thâm thúy nhất đối với Wenger nhưng trên sân, cầu thủ của ông thể hiện một lối chơi kịch tính đúng nghĩa. Và từ cái kịch tính ấy, những điều thần kỳ mới xảy ra với Man United, khiến CĐV của họ trải qua những cung bậc cảm xúc cực đoan nhất một cách đột ngột nhất.
Trước khi quay lại Man United năm 2016, Paul Pogba đã từng nói với mẹ của mình rằng “hồi đó, nếu họ tin tưởng con hơn, thì con chẳng bao giờ bỏ đi cả”. Họ lúc đó là ai? Đó là Ferguson. Và kỷ luật của Ferguson mới tạo ra chiến thắng. Đó là thứ kỷ luật của những ngôi sao hãy tỏa sáng trên sân chứ không phải lấp lánh trong phòng thay đồ với vài ba yêu sách vớ vẩn. Ferguson cưng cầu thủ nhưng không chiều cầu thủ. Ông để Pogba đi, dù rất tiếc, nhưng cũng nhờ ông để anh đi, anh mới trưởng thành đến thế ở Juve và trở thành Pogba hôm nay.
Còn Mourinho, ông hứa với Pogba khi thuyết phục anh về Man United như thế nào? “Tôi sẽ biến cậu thành tiền vệ xuất sắc nhất thế giới. Cậu sẽ là trái tim của Man United trong cả thập niên trước mắt”, Mourinho hứa. Lời hứa ấy đã bay đi đâu? Paul Pogba tài năng không thể định hình chỗ đứng ở Man United và chỉ tỏa sáng khi quay về với vòng tay Deschamps. Mỉa mai thay, khi anh ta toả sáng với Deschamps, Mourinho lại đưa ra vài lý do giải thích mà trong đó, phần lớn là ngụy biện và tự bảo vệ mình là chính.
Khi Mino Raiola nói với Pogba hè 2016 rằng “Mourinho muốn có cậu ở Man United”, Pogba trả lời người đại diện của mình là “Tôi muốn giành Champions League, và tôi chắc rằng ở Juve tôi khó có thể đoạt nổi nó”. Lúc ấy, Pogba chờ Real, nơi Zidane đang cầm quân. Với Pogba, Zidane là thần tượng và cũng chính Zidane nói về Pogba rằng “đó là một cầu thủ toàn diện”. Nhưng Raiola rồi Ibra đã thuyết phục Pogba rằng anh sẽ có nhiều khả năng có được Champions League ở Man United, CLB anh luôn để trong tim. “Đến Old Trafford với tôi đi. Cậu sẽ yêu Mourinho thôi. Ông ấy là HLV tuyệt vời nhất. Hai ta sẽ làm bão ở Premier League”, Ibra rủ rê Pogba. Cuối cùng, mùa giải họ chơi với nhau không hề có bão. Lời của Ibra và Mourinho về tương lai ở Old Trafford của Pogba chỉ là chém gió.
Biến một cầu thủ tiềm năng có sẵn như Pogba thành một tài năng: Mourinho đã thất bại trước nhiệm vụ ấy (ít nhất là đến lúc này). Tệ hại hơn, ông lại sa vào một cuộc chiến với chính tiềm năng đó, người đang nắm giá chuyển nhượng kỷ lục ở CLB, là một tài sản lớn, một thương hiệu còn lớn hơn ông về giá trị. Cuộc chiến đó, Mourinho chắc chắn thua, khi Zidane bắt đầu được lên sóng (dù là lá cải) về chuyện sẽ đến Man United.
Bao giờ Mourinho đi, bao giờ Zidane đến? Đáp án có lẽ sẽ có sớm. Mourinho không thể mang lại điều thần kỳ đáng trông đợi ở Man United thì chuyện ra đi là xứng đáng. Còn Zidane, nếu ông ta đến, những ai yêu Man United xin đừng tin vào việc sẽ mua 4 cầu thủ ngôi sao như báo chí đồn đoán. 4 cái tên ấy nuốt ít nhất cũng 400 triệu euro và không CLB điên rồ nào bỏ ngần ấy tiền cho cuộc tái thiết mùa đông. Và Zidane, nếu đến, ông sẽ phải chứng tỏ mình có thể tạo ra điều thần kỳ bằng chính đội hình hiện tại này, đội hình mà có thể nói, Mourinho đã bất lực.
Chém bóng đá vs Hà Quang Minh 