Trận thua West Ham như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào tính tự ái của Mourinho. Ông vừa tỏ ra rất cứng rắn trong cuộc chiến với Paul Pogba hồi giữa tuần, và ông rất cần một kết quả khả quan để chứng minh rằng quyết định của mình là đúng. Nhưng cuối cùng, thứ ông kỳ vọng lại không xảy ra. Giá như có một chiến thắng, chắc chắn sẽ có nhiều người hơn đứng về phía ông. Dễ hiểu, con người ta dễ bị khuất phục bởi kết qủa khả quan mà họ vốn dĩ đã mong đợi.
Lập tức, báo chí lá cải lại xới tung chuyện lên. Bắt đầu từ Mirror, với thông tin đại ý rằng Pogba sắp sửa “bung bom” với quyết định sẽ không chơi bóng cho Mourinho nữa. Chưa thấy Pogba có tuyên bố nào thì đã thấy những thông tin bất lợi cho Mourinho mà điển hình nhất là tin ông “sạc” cho Sanchez một trận trước cả đội và rút anh khỏi danh sách thi đấu ở những phút cuối cùng khi Man United chuẩn bị ra sân trước West Ham.
Nói chung, lá cải thì vẫn luôn là lá cải, nhất là ở thời đại fake news tinh vi như hiện nay. Chuyện Mourinho với Pogba có thể coi như kiểu hai ông hàng xóm đang có tranh cãi với nhau trong khi đó, vây quanh họ, báo chí lá cải rất giống đám đông quần chúng kích động đổ thêm dầu vào lửa để mong chứng kiến họ thượng cẳng chân hạ cẳng tay chứ không chỉ đấu võ mồm đơn thuần.
Nhưng có một thứ liên quan đến Mourinho mà chúng ta không thể không quan tâm. Đó chính là việc ông có định hướng nào hay không cho Man United lúc này. Dường như ông đang loay hoay không tìm được một lối thoát khả dĩ nào, đặc biệt là khi ông đã làm việc ở Old Trafford đến mùa thứ 3 mà chưa hề đưa Man United trở lại ngôi vô địch Premier League được lần nào.
Hãy thử nghe lại những gì ông nói trước báo giới Anh quốc hồi khởi đầu mùa giải 2017/18. Khi ấy, ông được hỏi rằng “ông thấy thế nào về đòi hỏi chơi thứ bóng đá hấp dẫn, gợi cảm và tấn công của những CĐV Man United?”. Và ông trả lời rất khôn ngoan rằng “Chúng tôi sẽ chơi tốt nhất trong khả năng có thể của mình”. Song, sau đó vài giây, ông nói luôn “Nếu nhìn lại đội bóng mới vừa vô địch Premier League mùa trước (Chelsea của Conte), bạn sẽ thấy họ chẳng buồn chơi bóng đá tấn công. Họ phòng ngự và phản công. Và căn cứ theo kết quả ấy, đó là cách để vô địch Premier League”.
Vậy thì mùa 2017/18 Man United chơi thứ bóng đá gì? Dám chắc rất nhiều CĐV Man United thậm chí còn không nhận diện được đội bóng của mình. Ở mùa ấy, Lukaku là bản hợp đồng rất đắt giá, bản hợp đồng nhiều người cho rằng Mourinho đã nẫng tay trên của Conte. Nhưng kết cục Man United có được gì? Họ về nhì, thua Man City 19 điểm và đáng buồn là họ ghi số bàn thắng ít nhất trong các đội top 4 (68 bàn). Còn phòng ngự ư, số bàn thua của họ thuộc diện ít (28 bàn) nhưng nó vẫn nhiều hơn nhà vô địch Man City 1 bàn. Mà Man City của Pep Guardiola lại không chơi phòng ngự và phản công. Tất nhiên, với triết lý chơi kiểm soát bóng của Pep, đối thủ khó có cơ hội cầm bóng mà tấn công lại họ là chuyện đương nhiên. Nhưng những con số ấy thì chống lại Mourinho, bởi đơn giản, ông không có danh hiệu.
Hôm nay, sau trận thua West Ham, Mourinho nói gì? Đội bóng của ông công không ra dáng công, thủ cũng không chắc chắn như một chuyên gia tử thủ. Và ông lý giải “Nghe này, bao nhiêu tháng nay người hâm mộ cứ đòi hỏi Martial và cho rằng Alexis chơi không tốt. Và vì thế tôi chọn Martial và gạt Sanchez. Và Martial là một cầu thủ rất rất thiếu tập trung hỗ trợ phòng ngự, nên bởi thế, tôi cho anh ta chơi tiền đạo thứ (second striker)”.
Ồ, Mourinho sắt đá đã đi đâu mất rồi? Tại sao Mourinho lại phải thỏa hiệp với người hâm mộ trong việc lựa chọn đội hình? Một HLV ngôi sao từng thắng rất nhiều ngôi sao của các CLB lớn trong các cuộc chiến mà lại phải thỏa hiệp với người hâm mộ chỉ vì một ngôi sao nho nhỏ như Martial ư? Rõ ràng, đó không phải là một Mourinho mà chúng ta từng biết.
Song thực chất, rất có thể không phải Mourinho thỏa hiệp vì áp lực nào đó mà ngược lại, ông đang loay hoay kiếm tìm con đường để đưa Man United trở lại đúng với bản chất của một đội bóng hấp dẫn nhưng có khả năng chinh phục danh hiệu. Sự loay hoay ấy thể hiện ở chỗ, 7 vòng đấu vừa qua, Mourinho không hề sử dụng một đội hình ổn định nào. Ông thay đổi xoành xoạch, thậm chí có trận ông còn có tới 6 thay đổi về nhân sự cộng thêm 1 thay đổi về sơ đồ chiến thuật. Và buồn thay, đó là trận thua sấp mặt trước Tottenham, đối thủ vốn dĩ là ưa thích của Man United trong lịch sử.
Xoay tua đội hình là chuyện bình thường của các HLV nhưng cách Mourinho đang làm không phải là xoay tua. Bản thân hạt nhân quan trọng của trung tâm hàng tiền vệ ông cũng chưa xây dựng nổi. Cặp Fred-Pogba lẽ ra phải chơi với nhau nhiều hơn để hiểu nhau thêm thì họ mới chỉ chơi cùng nhau được có 4 trận sau 7 vòng. Và nhìn rộng ra hàng tiền vệ của Man United thì chúng ta sẽ nhận thấy nó hoàn toàn không hề ổn định (xem các hình minh hoạ). Như vậy, rõ ràng Mourinho chưa hề định hình được trong đầu Man United sẽ chơi với hàng tiền vệ như thế nào, với nhân sự chủ chốt là những ai chứ đừng nói vội ông đã có kế hoạch gì cho một đội bóng có thể chơi tấn công mãn nhãn.
Và giả sử, nếu hôm nay đang là mùa đầu tiên của Mourinho ở Man United thì chúng ta có thể thông cảm cho sự chưa định hình này. Nhưng không, đây là mùa thứ 3, và cũng là mùa thứ 3 của Pogba, Bailly ở Old Trafford. Trong 3 mùa Mourinho làm việc ở đây, ông mang về toàn thứ đắt tiền: Pogba, Bailly, Lindelof, Lukaku, Sanchez, Matic… Nhưng cuối cùng ông đã đền đáp lại cho CLB những gì? Ngoài chiếc cúp Europa League Hè 2017 ra, tất cả chỉ còn là một mớ hỗn độn. Mỉa mai thay, ông chỉ trích Pogba nhưng cầu thủ ấy ghi bàn mở tỷ số trận chung kết mang lại danh hiệu duy nhất cho ông ở Man United đến lúc này. Còn Mkhitaryan, người ấn định tỷ số ở trận chung kết ấy thì nay đã sang Arsenal, để đổi lại một Sanchez từ tháng 3 tới nay chưa ghi nổi bàn nào cho Man United.
Có nhiều người, thậm chí là cả các cựu ngôi sao bóng đá (như Ferdinand), đã chỉ trích Pogba nói riêng và các cầu thủ Man United khác nói chung rằng họ thiếu nỗ lực và họ phải coi công việc là công việc, bóng đá là bóng đá (biz is biz and football is football). Đúng, chúng ta cũng đòi hỏi cầu thủ phải nỗ lực nhưng chúng ta quên mất rằng cuộc chiến nào cũng rất cần tinh thần. Mà khi không khí giữa con người với con người trong 1 tập thể trở nên nặng nề, không có ai có thể nói là đủ bản lĩnh, đủ tinh thần để nỗ lực 110%. Tất cả tuyên bố chỉ là sáo rỗng hết. Và sự uể oải ở Man United không chỉ một mình Pogba thể hiện mà gần như là cả đội.
Chúng ta có thể hiểu, vấn đề nằm ở Mourinho không phải chỉ bởi cá tính quá mạnh của ông đơn thuần mà nó chính là cái gốc triết lý của ông không thể phù hợp với bóng đá tấn công. Nếu phù hợp, có lẽ ông đã không rời khỏi Barcelona ngay từ thời trẻ. Và câu chuyện cư xử giữa con người với nhau, chắc chúng ta chưa quên cái cách Anthony Martial bị tước chiếc áo số 9 yêu thích của mình khi Mourinho đến Old Trafford cùng Ibra. Vậy thì liệu có thể mong đợi được gì nhiều về một viễn cảnh bóng đá cống hiến ở một HLV cực tài ba nhưng lại không giỏi về bóng đá tấn công, thậm chí chống lại bóng đá tấn công, và khá xem nhẹ những cầu thủ tấn công?
Có thể nói, Mourinho đã sa lầy ở Old Trafford vì một bản hợp đồng quá lớn, một bản hợp đồng mang tính thế kỷ. Ông nghĩ mình có thể tạo ra một đế chế Man United khác, dư sức giành những danh hiệu để người ta không áp đặt ông phải làm được những gì như Ferguson đã làm. Nhưng rốt cuộc, khi đứng trước đòi hỏi phải “tấn công, tấn công, tấn công”, Mourinho lúng túng như thể một “nowhere man” ngồi giữa một vùng đất chẳng ở đâu cả và lên một kế hoạch rất không đâu chẳng dành cho bất kỳ ai. (Mượn lời của The Beatles: He’s the real Nowhere man, sitting in his nowhere land, making all his nowhere plan for nobody).
Chém bóng đá vs Hà Quang Minh 